ΔΥΣΚΟΛΟΤΕΡΕΣ ΟΙ ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

Μέχρι πρόσφατα, σύμφωνα με το εργατικό δίκαιο, η καταγγελία των συμβάσεων εργασίας αορίστου χρόνου, δηλαδή η απόλυση των εργαζομένων γινόταν χωρίς να είναι υποχρεωμένος ο εργοδότης να αιτιολογήσει την καταγγελία του.

Με τον νέο νόμο 4611/2019 που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 73/17-05-2019 και συγκεκριμένα με το άρθ. 48 αυτού, αντικαθίσταται η παράγραφο 3 του άρθ. 5 του ν. 3198/1995 και πλέον προβλέπεται ότι :  η καταγγελία της εργασιακής σχέσης θεωρείται έγκυρη, μόνο αν οφείλεται σε βάσιμο λόγο κατά την έννοια του άρθ. 24 του αναθεωρημένου ευρωπαϊκού κοινωνικού χάρτη, που κυρώθηκε με το άρθ. 1 του νόμου 4359/2016, έχει γίνει εγγράφως, έχει καταβληθεί η οφειλόμενη αποζημίωση και έχει καταχωρηθεί η απασχόληση του απολυόμενου στα τηρούμενα για τον ΕΦΚΑ μισθολόγια ή έχει ασφαλιστεί ο απολυόμενος. Σε περίπτωση αμφισβήτησης, το βάρος επίκλησης και απόδειξης της συνδρομής των προϋποθέσεων έγκυρης καταγγελίας, φέρει ο εργοδότης.

Άρα, ο εργοδότης δεν οφείλει απλώς να αιτιολογήσει την καταγγελία της σύμβασης εργασίας και μάλιστα η αιτιολογία αυτή πρέπει να αναφέρεται και στο έγγραφο της καταγγελίας, αλλά οφείλει και να την αποδείξει. Δηλαδή, το βάρος απόδειξης δεν βρίσκεται στον εργαζόμενο αλλά βρίσκεται στον εργοδότη. Ως αιτιολογία της καταγγελίας μπορεί να είναι και τεχνοοικονομικοί λόγοι, πλην όμως δεν είναι δυνατόν οποιοσδήποτε τεχνοοικονομικός λόγος να θεωρείται εκ προοιμίου βάσιμος και να στηρίζει το κύρος της καταγγελίας. Ο ως άνω δικαιολογητικός λόγος καταγγελίας έχει κατά κόρον χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για να στηρίξει απολύσεις εργαζομένων, πλην όμως με το νέο νομοθετικό καθεστώς, θα κριθεί πολύ πιο αυστηρά, δηλαδή δεν είναι δυνατόν η οποιαδήποτε αλλαγή τεχνική ή οργανωτική επικαλεστεί ο εργοδότης να θεωρηθεί εκ προοιμίου ότι δικαιολογεί την καταγγελία.

Πριν από την θέση σε ισχύ του νέου νόμου, με πάγια νομολογία τα δικαστήρια έκριναν, ότι η καταγγελία σύμβασης εργασίας, δηλαδή η απόλυση ήταν αναιτιώδης και το κύρος της ελεγχόταν από τα δικαστήρια μόνο για τυπικούς λόγους, όπως το αν είχαν τηρηθεί οι διαδικασίες που προβλέπει ο νόμος, δηλαδή ο έγγραφος τύπος όπου απαιτείτο και η καταβολή αποζημίωσης όπου προβλεπόταν. Ακόμα βέβαια και με το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς, τα δικαστήρια έβαζαν έναν φραγμό στις παράνομες απολύσεις ελέγχοντας αυτές για το αν ήταν καταχρηστικές ή όχι, σύμφωνα με το άρθρο 281 του Αστικού Κώδικα. Ως καταχρηστικές εθεωρούντο οι απολύσεις, οι οποίες γινόντουσαν από εκδικητικούς λόγους, παραδείγματος χάριν επειδή ο εργαζόμενος διαφώνησε με κάποια απόφαση του εργοδότη. Βέβαια, τα δικαστήρια εφάρμοζαν με ευρύ πνεύμα την έννοια της καταχρηστικότητας, θεωρώντας ότι είναι καταχρηστικές και άρα άκυρες απολύσεις που γινόντουσαν χωρίς να τηρηθούν κάποια αντικειμενικά κριτήρια, π.χ. όταν επιλεγόταν να απολυθεί κάποιος εργαζόμενος χωρίς να έχει εξεταστεί από την επιχείρηση αν μπορούσε να αποφευχθεί αυτή η απόλυση με την προσφορά κάποιας άλλης θέσης σε αυτόν ή το αν η επιλογή του ποιος εργαζόμενος θα απολυθεί και ποιος δεν θα χάσει την εργασία του δεν γινόταν με αντικειμενικά κριτήρια λαμβανομένου υπόψη του οικονομικού επιπέδου και της οικογενειακής κατάστασης των εργαζομένων.

Ήδη με την κύρωση από την χώρα μας του αναθεωρημένου ευρωπαϊκού κοινωνικού χάρτη, με τον ν. 4359/2016 και συγκεκριμένα με το άρθρο 24 αυτού, καθιερώθηκε ως προϋπόθεση του κύρους της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας η ύπαρξη αντικειμενικού λόγου. Σύμφωνα με το άρθ. 24 του αναθεωρημένου ευρωπαϊκού κοινωνικού χάρτη, για το έγκυρο της απόλυσης πρέπει να υπάρχει βάσιμος λόγος και πρέπει να προβλέπεται η καταβολή αποζημίωσης.

Τα δικαστήρια είχαν αρχίσει ήδη από το 2016 να απαιτούν βάσιμο λόγο απόλυσης για το κύρος της αλλά υπήρξαν και αντίθετες αποφάσεις.

Μετά την ψήφιση του νέου νόμου και την εισαγωγή του βάσιμου της καταγγελίας ως προϋπόθεση του κύρους αυτής, η καταγγελία ή απόλυση γίνεται πλέον αιτιώδης και ο εργοδότης οφείλει να αποδείξει ότι υπήρξε βάσιμος λόγος για αυτήν.

Το δικηγορικό μας γραφείο και ιδιαίτερα ο διευθυντής αυτού Στέφανος Οικονόμου έχει ασχοληθεί πολλές φορές στο παρελθόν με εργατικά θέματα και ιδίως εργατικές διαφορές από απόλυση εργαζομένων, είτε από την μεριά του εργαζόμενου, είτε από την μεριά του εργοδότη και είναι στην διάθεσή σας να συζητήσετε οποιοδήποτε εργατικό θέμα θέλετε.